PLA vs PETG vs ABS - wielkie porównanie filamentów

PLA, PETG i ABS to filamentowa „wielka trójka” - materiały, od których zaczyna niemal każdy użytkownik drukarki 3D i do których wraca przy większości projektów. Każdy z nich ma jednak inny charakter: PLA jest najłatwiejszy, PETG to złoty środek, a ABS to klasyczne tworzywo techniczne. W tym artykule zestawiamy je obok siebie i podpowiadamy, który wybrać do konkretnych zastosowań.

Krótka charakterystyka materiałów

• PLA (polilaktyd) - wykonany z surowców odnawialnych, najłatwiejszy w druku, sztywny, ale mało odporny na ciepło i raczej kruchy.
• PETG (politereftalan etylenu z glikolem) - odmiana plastiku znanego z butelek PET, łączy przyzwoitą łatwość druku z dobrą wytrzymałością i odpornością chemiczną.
• ABS (akrylonitryl-butadien-styren) - klasyczne tworzywo inżynieryjne, odporne na ciepło i udary, ale najtrudniejsze w druku.

Wielkie porównanie w tabeli

Cecha	PLA	PETG	ABS
Łatwość druku	bardzo łatwy	łatwy / średni	trudny
Temperatura dyszy	ok. 190-220 °C	ok. 220-250 °C	ok. 220-250 °C
Temperatura stołu	0-60 °C	70-90 °C	100-110 °C
Temp. zeszklenia (Tg)	ok. 60-65 °C	ok. 75-85 °C	ok. 105 °C
Odporność na ciepło	niska	średnia	wysoka
Wytrzymałość / udarność	sztywny, kruchy	wytrzymały, sprężysty	udarny, wytrzymały
Elastyczność	niska	umiarkowana	umiarkowana
Zabudowa drukarki	nie	nie	tak (zalecana)
Opary	minimalne	minimalne	drażniące
Praca na zewnątrz	słaba	dobra	umiarkowana
Odporność chemiczna	niska	dobra	dobra
Kontakt z żywnością	warunkowo	dobra (warunkowo)	nie
Cena	niska	niska/średnia	niska/średnia

Łatwość druku

Tu nie ma niespodzianek. PLA jest najbardziej wybaczający - drukuje się w niskiej temperaturze, nie wymaga grzanego stołu o wysokiej temperaturze ani zabudowy, prawie nie warpuje. To naturalny wybór na start.

PETG jest nieco bardziej wymagający: lubi ciągnąć „nitki” (stringing), bywa lepki i wrażliwy na zbyt mocne dosunięcie pierwszej warstwy, ale po skalibrowaniu drukuje się komfortowo na większości maszyn bez zabudowy.

ABS jest najtrudniejszy. Mocno się kurczy podczas stygnięcia, przez co skłonny jest do warpingu i pękania międzywarstwowego. W praktyce wymaga zabudowanej, dobrze wentylowanej drukarki oraz wysokiej temperatury stołu.

Wytrzymałość, udarność i elastyczność

To obszar, w którym PLA wypada najsłabiej w codziennym użytkowaniu. Choć PLA bywa sztywne i twarde, jest jednocześnie kruche - pod wpływem uderzenia czy upadku pęka.

PETG ma wyraźnie lepszą udarność niż PLA - jest mniej kruchy, lepiej pochłania energię uderzeń i znosi upadki bez pękania. Dobrze sprawdza się w częściach mechanicznych, które muszą trochę „popracować”.

ABS również oferuje dobrą udarność (wydłużenie przy zerwaniu rzędu ok. 20%), co czyni go odpornym na wstrząsy i uderzenia. To dlatego od lat stosuje się go w obudowach i częściach motoryzacyjnych.

Odporność na ciepło

Tu różnice są ogromne i często decydujące:

• PLA mięknie i odkształca się już w okolicach 60-65 °C. Wystarczy gorące auto latem albo bliskość elementu grzejnego, by element się zdeformował.
• PETG zachowuje kształt do ok. 60 °C, a krótkotrwale znosi 70-80 °C - wyraźnie lepiej niż PLA.
• ABS z temperaturą zeszklenia ok. 105 °C jest zdecydowanym liderem i nadaje się do części narażonych na wysokie temperatury.

Praca na zewnątrz i odporność chemiczna

PLA na zewnątrz wypada słabo - jest wrażliwy na ciepło, wilgoć i z czasem degraduje. PETG radzi sobie znacznie lepiej i ma dobrą odporność chemiczną oraz na wilgoć. ABS jest umiarkowanie odporny, ale pod wpływem UV żółknie i kruszeje (do zastosowań zewnętrznych lepszym kuzynem jest ASA).

Kontakt z żywnością

To temat, w którym łatwo o uproszczenia. Sam surowy materiał (zwłaszcza PETG, a warunkowo również PLA) bywa opisywany jako bezpieczny dla żywności, ale wydruk 3D nie jest - mikroporowata struktura warstwowa sprzyja gromadzeniu bakterii, a dysza i barwniki mogą wprowadzać zanieczyszczenia. PETG ma przewagę przy dłuższym kontakcie z żywnością dzięki lepszej odporności chemicznej, jednak do realnego użytku potrzebne są certyfikowany filament, czysty proces i często powłoka spożywcza. ABS nie jest uznawany za odpowiedni do kontaktu z żywnością.

Który wybrać do…?

• Figurki, modele, prototypy wizualne, elementy dekoracyjne → PLA. Najłatwiejszy, najtańszy, świetne detale i ostre kolory. Nie ma sensu komplikować sobie życia, jeśli element nie pracuje mechanicznie ani termicznie.
• Części użytkowe, mechaniczne, uchwyty, obudowy, elementy narażone na wilgoć lub chemię → PETG. Najlepszy kompromis między łatwością druku a wytrzymałością. Dla większości „praktycznych” wydruków to optymalny wybór.
• Części narażone na ciepło, udary, zastosowania techniczne i motoryzacyjne (wewnątrz) → ABS. Pod warunkiem, że masz zabudowaną i wentylowaną drukarkę.
• Elementy zewnętrzne narażone na słońce → rozważ ASA zamiast ABS (lub przynajmniej PETG zamiast PLA).

Podsumowanie

Nie ma jednego „najlepszego” filamentu - jest tylko najlepszy do danego zadania. PLA wygrywa łatwością i ceną, PETG to najbardziej uniwersalny materiał na części użytkowe, a ABS pozostaje wyborem do zastosowań technicznych wymagających odporności na ciepło i udary.

Jeśli nie chcesz testować wszystkich trzech materiałów metodą prób i błędów, możesz zlecić wydruk w MoltenHub - wystarczy wgrać model w formacie STL, OBJ lub 3MF, wybrać materiał (PLA, PETG, ABS, a także żywicę, nylon czy TPU) i otrzymać natychmiastową wycenę. To szczególnie wygodne przy ABS, który wymaga zamkniętej komory i wentylacji.

Brakuje Ci pomysłu na model? W katalogu gotowych projektów MoltenHub znajdziesz wydruki przygotowane pod konkretne materiały, więc nie musisz zgadywać, czy dany element lepiej wyjdzie w PLA, PETG czy ABS.